المقصد الثانى الملازمات العقلية همان‌طورىكه در آغاز جلد اول بيان كرديم مباحث كتاب اصول الفقه در چهار مقصد خلاصه مىشود . مطلب اول در رابطه با مباحث الفاظ بود كه هدف از آن بحث شناسائى صغريات و مصاديق اصالة الظهور بود و گفتيم كه بحث از خود كبراى كلى اصالة الظهور كه آيا حجيت دارد يا ندارد ، در جزء سوم كتاب يعنى مباحث حجت خواهد آمد . مقصد دوم از مقاصد اربعهء كتاب دربارهء ملازمات عقليه است كه هم‌اكنون محور بحث ما است . بطور كلى به نظر دانشمندان اصولى مسلك شيعه منابع فقه و مدارك احكام شرعيه چهار امر است : 1 - كتاب 2 - سنت 3 - اجماع 4 - حكم عقل بحث ما راجع به حكم عقل است . در رابطه با حكم عقل نيز در دو مقام بايد بحث كرد : 1 - مقام اول : لا اشكال در اينكه عقل ما مىتواند حسن و بايسته بودن يا قبح و نبايسته بودن بعضى از افعال و كارها را ادراك كند . مثلا مىتواند بفهمد كه ( عدل ) حسن است - احسان حسن است - ظلم قبيح است - كذب قبيح است و . . . اما آيا علاوه بر اين مىتواند ادراك هم بكند كه اين امر عند الشارع هم حسن يا قبيح است و يا نمىتواند ؟ اين بحث صغروى است . 2 - مقام ثانى : برفرض كه عقل چنين ادراكى و حكمى داشته باشد يعنى حكم كند كه فلان امر عند الشارع حسن است يا قبيح است . آيا